Malatya'da baharın müjdecisi sayılan kayısı çiçekleri, bu yıl coşkunun değil bir felaketin habercisi oldu. 11-12 Nisan gecesi yaşanan ani sıcaklık düşüşüyle termometreler yer yer -6 dereceye kadar indi. Beraberinde gelen kar ve fırtına, üreticilerin bir yıllık emeğini bir gecede silip götürdü.
Bir haftadır çiçek açmış olan ağaçlar dona hazırlıksız yakalandı. Özellikle Malatya merkez ve Pütürge gibi yüksek kesimlerde kayısı çiçeklerinin büyük çoğunluğu zarar gördü. Çiçeklerin dökülmesi, bu yılki meyve veriminin büyük oranda yok olması anlamına geliyor.
Tarlasında sabahlayan pek çok üretici, gün doğduğunda karşılaştığı manzara karşısında gözyaşlarını tutamadı. Bir kadın üreticinin "Mazot boş, gübre boş, ne yapacağız şimdi bu ağacı? Her şey boşuna gitti" sözleri, yalnızca ekonomik kaybı değil, umutların da donduğunu anlatıyordu.
Etkisi Bir Yılla Sınırlı Değil
Uzmanlara göre bu şiddette bir don, yalnızca o yılın mahsulünü değil, ağaçların gelecek yılki verimliliğini de etkileyebilir. Çiçek dönemi gibi hassas bir süreçte yaşanan soğuklar tomurcuk gelişimini baskılar ve ağacın fizyolojisini bozar.
Malatya Ticaret Borsası ve üretici birlikleri rekolte tahminlerini yeniden gözden geçirmeye başladı. Donun etkileri nedeniyle 2025 ihracat sezonunun ciddi bir darbe alacağı konuşuluyor. Hasar tespiti henüz tamamlanmadı; ancak yerel kaynaklara göre bazı bölgelerde kayıplar %80'e ulaştı.
Üreticiler Ne İstiyor?
Felaketin ardından üreticiler sigorta sistemlerinin yeniden yapılandırılmasını, acil afet destek programlarının devreye alınmasını ve don riskine karşı erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılmasını talep ediyor. Saman-lastik yakma ve sisleme gibi geleneksel doğrudan müdahale yöntemleri de tartışılıyor; ancak bu tür ani ve sert donlarda çoğu zaman yetersiz kalıyorlar.
2025 Nisan'ı, Malatya kayısı tarihine kara bir sayfa olarak geçti. Doğayla bu mücadelede insan emeği bazen çaresiz kalabiliyor; yine de doğru önlemler ve güçlü bir tarım politikasıyla bu felaketlerin etkisi hafifletilebilir.